It is currently Sun 24 May 2026 9:48 pm

All times are UTC


Forum rules


Please click here to view the forum rules



Post new topic Reply to topic  [ 24 posts ]  Go to page Previous  1, 2, 3
Author Message
PostPosted: Sun 24 May 2026 8:40 pm 
Offline

Joined: Thu 27 May 2021 3:22 am
Posts: 1743
agus bheartaigh sé, dá bhrí sin, filleadh thar n-ais go Calcutta. Ar an mbóthar do, tar éis cheithre chéad míle ’ chur de agus dhá chéad míle fós le dul aige, thúirlig sé dá chapall agus chuaigh ag lámhach sa mhothar ar thaobh na slí. Nuair d’fhíll, is amhlaidh a bhí ná a sheirbhíseach agus na capaill gofa ag cúigear cneamhairí agus iad ag déanamh foghla ar a chuid bagáiste. Do phreab sé chúthu agus scaoil leó agus chuir pileár i mbolg duine acu. Do scaoil duine acu-san leis thar n-ais le ceann dá phiostail féin, gur ghuin sa truigh é. Do bhailíodar leó ansan leis an sluid, agus b’éigin dom dhriotháir dhá chéad míle ’ chur de sa riocht san, é gunta go holc, gan fáil ar chúnamh aige sa dúthaigh bhrothallach san, agus tosach saosúir na báistí ann fairis sin. Do sheasaimh an misneach agus an corp sláintiúil do agus do shrois sé Calcutta fé dheireadh, mar a bhfuair sé leigheas gan mhoíll.
Ní raibh sé dearúdta ag á cháirde ansúd agus tar éis tamaill, ó thárla go caothúil Major Palmer ag dul suas go Poonah ’na Chómhnaitheach ag cúirt Peshwa na Mahrattas, sholáthraíodar leitreacha adhmholtha dho le breith ag triall ar an gcúirt sin agus ghluais sé i bhfochair Major Palmer fé mhór-shláinte agus fé mheanmnain, agus súil aige go mbeadh, ar a laíghead, ceannas catha órdanáis aige. Ó shin i leith, ní bhfuaras tásc ná tuairisc ar an gcrích d’imigh air, ach tá mo mhuinín agus mo dhóchas as gur crích fhónta é. Do bhí corp sláintiúil aige agus misneach seasmhach, bhí sé dea-labhartha agus tá, ní foláir, aibiú tagaithe fén am so ar a mheón, agus eólas ar chúrsaí saeil, ó éagsamhlacht na n‑eachtraithe ’ thárla dho. Táim ag brath le dóchas go mbuailfead arís leis agus is me ’ bheidh áthasach de chionn na teangmhála san.
An tarna driotháir do bhí agam, Matthew, níorbh ionann meón do in aon chor agus do William; ba lú teasaí é agus ba mhó go mór an stuaim a bhí ann; ba thostach é agus ba thugtha do mhachnamh. ’Nár measc féin thugaimís an Spectator air, ó ghiorracht a aghaidh agus ón dtost a chleachtadh sé; ach bíodh ná raibh chómh ré‑bhriathrach le Will agus ná tagadh leis, a dháltha-súd, suaithinseacht mhór, a bhíodh go minic ar bheagán brí, a dhéanamh, agus bíodh go raibh sé támáilthe do-ghluaiste ’na mheón i slí go mbíodh sé go minic seachmallach i láthair cuideachtan, do bhí sprid fáin agus díscire ann ba threise ná éinne againn. Ba mhór aige taisteal, agus eachtraithe, ar a son féin. Dá dheascaibh sin, sara raibh sé na chúig bliana fichead slán, bhí cuaird Shasana tugtha fé dhó nú trí aige, agus bliain caite in America aige, agus an fhaid chéanna in sna hÍndiatha Thiar. Ar fhilleadh ón áit dheiridh sin do, duairt sé liom go raibh beartaithe aige dul anonn sa bhFrainnc agus dul in’ óglach i seirbhís na Poblachta. Thugas mo chómhairle agus mo chúnamh do chuige sin. Thárla san i Mí Lúnasa den bhliain . Do ghluais sé anonn, más ea, go Hamburg, chuaigh as san go Dunkirk agus, arna thairiscint féin dóibh in’ Éireannach gur mhór aige d’onóir cead seirbhíse d’fháil in armála na Frainnce, do cuireadh láithreach i bpríosún ar amhras é. D’fhan ansan go Beallthaine, , nuair a scaoileadh é ar órdú Choiste an Chaomhnaithe Phoiblí, agus, ar dhul go Havre de Grâce do, chuaigh sé ar bórd luinge go hAmerica, mar a dtáinig sé slán an tarna huair um Nollaig le línn dom féin bheith, leis, ann ag feitheamh le luíng a bhéarfadh sa bhFrainnc me, i dtreó go rabhamair araon in America i ganfhios dá chéile, ní is oth liom féin go mór, mar ón gcuma atá ar mo chúrsaí‑se fé láthair, níor chuid ba lú ná an baol atá ann ná teangmhóimís choíche arís le chéile; ach ní dual dom an mí-dhóchas.


Top
 Profile  
 
PostPosted: Sun 24 May 2026 8:46 pm 
Offline

Joined: Thu 27 May 2021 3:22 am
Posts: 1743
1. Cheithre chéad: lenition on chéad added.
2. Amhlaidh a bhí ná: the ná is resumptive. This could be understood as amhlaidh a bhí an scéal ná...
3. Bhrothallach: the dsf adjective bhrothallaigh is eschewed here and throughout the text as obsolescent.
4. Ag á: adjusted from ag a.
5. Ag triall ar: adjusted from do. (The original had le breith don chúirt.)
6. Lenition on the word Major, not an Irish word, is rejected in this edition. Maor is the accepted Irish version of this word.
7. Fé mheanmnain: in good spirits. This is adjusted from fé mhórshláinte agus somheanmain in the original, because so-mheanm(n)a is awkward to lenite. The dative meanm(n)ain is rare and fé mheanmna could be used here.
8. Matthew: Matthew Tone (1771-1798). This is adjusted from Maitiú.
9. De stuaim is adjusted to an stuaim in this edition.
10. Aighthe in the genitive is rejected here.
11. Sa bhFrainnc: adjusted from don Fhrainnc.
12. Den bhliain: adjusted from na bliana.
13. Cóiste an Chaomhnaithe Phoiblí: the Committee of Public Safety or Comité de salut public, the French provisional government 1793-1795.
14. An tarna huair: adjusted from den tarna huair.
15. Bheith: adjusted from a bheith, rejecting the use of a supposed infinitival particle in Irish.
16. I ganfhios: adjusted from gan ’fhios.
17. Níor chuid ba lú ná an baol atá ann: there is a rather considerable danger (literally “the danger is not the smallest amount”); adjusted from ní lú ná baol atá ann.
18. Dearúdta: adjusted from imithe i ndearmad.


Top
 Profile  
 
PostPosted: Sun 24 May 2026 8:58 pm 
Offline

Joined: Thu 27 May 2021 3:22 am
Posts: 1743
adhmholadh: eulogy, /əivolə/.
aghaidh: face. Aighthe in the genitive is rejected here, as this declined genitive is very rarely found. Pronounced /əigʹ/.
aibiú: maturation.
amhras: ar amhras, on suspicion,/erʹ aurəs/.
ar a laíghead: at least.
áthasach: joyful. Adjusted from áthastúil.
bagáiste: baggage, luggage.
bolg: “stomach”, /boləgʹ/.
caomhnú: protection, preservation, pronounced /ke:vənu:/.
caothúil: convenient, opportune, or caoithiúil in GCh.
cneamhaire: rogue, /knʹaurʹi/.
crích: the end that became of someone.
cuaird: visit., or cuairt in GCh.
cúrsaí saeil: affairs of the world, with saeil the genitive of saol.
dálta: a dhálta-súd, like him; adjusted from a dhála súd.
de chionn: by reason of.
dearúdta: forgotten. Adjusted from imithe i ndearmad in one passage.
díscire: impetuosity.
do-ghluaiste: unemotional, phlegmatic.
dúthaigh: district., or dúiche in GCh.
éagsamhlacht: unusual nature, uncommonness, /iag'sauləxt/.
GCh has éagṡúlacht.
éinne: anyone; adjusted from aoinne.
fairis sin: also, to boot. Fairis is adjusted from farais in the original.
fán: wandering.
fé mheanmnain: in good spirits. The dative meanm(n)ain is rare and fé mheanmna could be used here. Pronounced /fʹe: vʹanəminʹ/.
fé mhór-shláinte: in good health.
foghail: plundering, pillaging, /foulʹ/.
fóir: limit, boundary. Thar fóir, “beyond measure, utterly”.
giorracht: shortness; adjusted from girreacht.
Pronounced /gʹi'rɑxt/.
guinim, guin: to wound, or goinim, goin in GCh.
gunta: wounded., or gonta in GCh.
lámhaim, lámhach: to shoot, lɑ:mʹ, lɑ:x/.
leigheas: “remedy, cure, treatment”, /lʹəis/.
meón: mind.
mí-dhóchas: despair.
mothar: thicket, jungle.
oth: regrettable; adjusted from aithreach.
pileár: bullet, /ple:r/.
piostal: pistol.
ré-bhriathrach: with an easy way with words. Pronounced /re:'vriərhəx/.
saosúr: season, or séasúr in GCh.
scaoileadh le: to fire at.
seachmallach: neglectful; wandering, absent.
seasaím, seasamh: to stand. Rud do sheasamh duit, for something to stand you in good stead.
sluid: booty, plunder, or slad in GCh.
sprid: spirit; adjusted from spioraid.
stuaim: level-headedness.
suaithinseacht: remarkable display (showing off).
tairgim, tairiscint: to offer, present, /tɑrəgʹimʹ~tɑrʹigʹimʹ, tɑrʹiʃkʹintʹ/.
taisteal: travel.
támáilthe: shy.
teangmháil: meeting, /tʹaŋə'vɑ:lʹ/.
GCh has teagmháil.
teangmhaím, teangmháil: to encounter, come into contact with, /tʹaŋə'vi:mʹ, tʹaŋə'vɑ:lʹ/.
tost: silence.
tostach: taciturn, /təs'tɑx/.
truigh: foot, or troigh in GCh.
túirligim, túirleacan: to dismount.


Top
 Profile  
 
PostPosted: Sun 24 May 2026 9:03 pm 
Offline

Joined: Thu 27 May 2021 3:22 am
Posts: 1743
So, I have listed 195 vocabulary items on those pages. I hope anyone with questions will ask them.


Top
 Profile  
 
Display posts from previous:  Sort by  
Post new topic Reply to topic  [ 24 posts ]  Go to page Previous  1, 2, 3

All times are UTC


Who is online

Users browsing this forum: Bing [Bot], Google [Bot], Google Adsense [Bot] and 310 guests


You cannot post new topics in this forum
You cannot reply to topics in this forum
You cannot edit your posts in this forum
You cannot delete your posts in this forum

Search for:
Jump to:  
Powered by phpBB® Forum Software © phpBB Group